صفحه‌ی ضد لغزندگی یا ترمز رمپ
2020-09-26
آب‌بندی درز انقطاع
2020-10-04

آب‌بندی درز انبساط به معنی نفوذ ناپذیر کردن درز انبساط به‌ وسیله‌ی مواد مناسب در مقابل آب و رطوبت است.

آب‌بند کردن درز انبساط چگونه است؟

از گذشته تا کنون آب و رطوبت همواره عاملی تهدید‌کننده برای سازه‌ها به شمار می‌رود. نفوذ رطوبت و جذب آب موجب‌ تخریب مصالح ساختمانی و کاهش طول عمر سازه می‌گردد، لذا محافظت از سازه در مقابل رطوبت اهمیت بسیار زیادی دارد و به همین منظور باید عایق‌بندی شود.

عایق‌بندی یا ایزولاسیون به معنای ایجاد لایه‌ای محافظ بر روی سازه است تا از نفوذ آب به داخل آن جلوگیری شود. یکی از بخش‌های مهم سازه که نیاز به آب‌بندی دارد درز انبساط است. در ادامه با نحوه‌ی آب‌بندی درز انبساط آشنا خواهیم شد.

همانطور که گفته شد آب‌بند کردن به معنی جلوگیری از نفوذ آب و رطوبت به داخل سازه است. آب‌بند کردن قسمت‌های مختلف سازه با توجه به نوع مصالح به‌کار رفته و نیز محل قرارگیری آن‌ها متفاوت است. از آنجا که درز انبساط جزء درزهای حرکتی سازه به شمار می‌رود نحوه‌ی آب‌بند کردن آن نیز متفاوت از سایر قسمت‌های سازه خواهد بود. برای این منظور باید از مصالحی در عایق‌بندی آن استفاده نمود که مانع از جابجایی و حرکت درز نشده و خاصیت ارتجاعی داشته باشند. همچنین مواد به‌‌کار رفته در عایق‌بندی درز انبساط نباید موجب کم یا زیاد شدن ابعاد درز شوند. از طرفی به دلیل دسترسی دشوار و پر‌هزینه بودن تعمیر یا تعویض مصالح به‌کار رفته در درز انبساط، باید نهایت دقت در انتخاب نوع مصالح و کیفیت آن‌ها صورت گرفته تا مصالح آب‌بند کننده عمری به اندازه‌ی طول عمر سازه داشته باشند. قابلیت ارتجاعی، کیفیت و طول عمر بالا و دوام در مقابل پارگی و خوردگی از ویژگی‌های مصالح آب‌بند کننده‌ی درز انبساط است. برای این منظور از انواع مصالح لاستیکی، پلاستیکی و فلزی استفاده می‌شود.

مصالح آب‌بند‌کننده‌ی درز انبساط چیست؟

از مصالح مورد استفاده در عایق‌بندی درز انبساط می‌توان به ماستیک‌های پلی‌اورتان و نوار‌های آب‌بند (واتراستاپ) اشاره کرد.

ماستیک پلی‌اورتان

ماستیک‌ پلی‌اورتان بر پایه‌ی رزین پلی‌اورتان و ماده‌ای تک‌جزئی می‌باشد که با رطوبت موجود در هوا واکنش داده و به ماده‌ای الاستیک و نرم تبدیل می‌شود. این ماستیک‌ها از جمله مواد پرکاربرد در عایق‌بندی درزهای انبساط به شمار می‌روند. 

مزایای ماستیک پلی‌اورتان چیست؟

ماستیک‌های پلی‌اورتان با توجه به بافت و مواد به‌کاررفته در آن‌ها مزایای بسیاری دارند که از جمله‌ی آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

. چسبندگی فوق العاده بالا به انواع مصالح مخصوصاً بتن و فلز

  • درصد ازدیاد طول بالا
  • مقاوم در برابر عوامل محیطی
  • مقاوم در برابر تابش نور خورشید
  • استحکام فرسایشی زیاد
  • قابلیت رنگ شدن با رنگ‌های حلال یا محلول در آب
  • قابلیت انعطاف‌پذیری عالی در گرمای بسیار زیاد و یخبندان
  • بدون انقباض
  • بدون شره
  • غیر‌سمّی و دارای تأییدیه مصرف در مجاورت آب آشامیدنی
  • مقاوم در برابر آب دریا

نحوه‌ی اجرای ماستیک پلی‌اورتان چگونه است؟

برای اجرای ماستیک پلی‌اورتان سطح مورد نظر باید کاملا تمیز و عاری از هرگونه آلودگی شود. ذرات گرد و غبار، لکه‌های روغن، رطوبت و هرگونه جرم روی سطح مورد‌نظر مانع از چسبندگی مناسب ماستیک شده و کیفیت نهایی را کاهش می‌دهد. در صورتیکه که سطح متخلخل باشد باید به‌وسیله‌ی ساب زدن، سندبلاست و یا هر روش دیگری آن‌را هموار نمود. در صورت اجرای ماستیک روی بتن قدیمی و یا سطح کاملا صاف فلز، استفاده از پرایمر الزامی است.

پرایمر را حداقل ۳ ساعت و حداکثر ۶ساعت قبل از اجرای ماستیک باید روی سطح انجام داد. چنان‌چه پس از گذشت ۶ ساعت از انجام پرایمر، ماستیک اجرا نشد پرایمر باید تجدید شده و دوباره روی سطح انجام شود. خشک شدن پرایمر به عوامل مختلفی از جمله قدرت جذب بتن، رطوبت محیط و گرمای هوا بستگی دارد. لذا در برخی مواقع پرایمر ۳۰ دقیقه پس از اجرا خشک می‌شود.

برای اجرای ماستیک لازم است عرض و عمق مقطعی که ماستیک در آن اجرا می‌شود برابر بوده تا مقطع، شکل مربعی پیدا کند. جهت کاهش عمق می‌توان از فوم اسفنجی یا پلاستوفوم در مقطع استفاده نمود. سپس نوک بسته‌ی ماستیک را برش داده، در محل گان قرار می‌دهیم و در مقطع مورد نظر تزریق می‌کنیم. برای پرداخت نمودن و صیقلی کردن سطح نهایی می‌توان از کاردک یا ماله‌ی آغشته به مواد شوینده استفاده کرد. 

محدودیت‌های استفاده از ماستیک پلی‌اورتان

استفاده از ابزار مرطوب و کاربری در سطوح نم ‌دار سبب عدم نتیجه‌گیری لازم در استفاده از ماستیک پلی اورتان خواهد شد. اجرای ماستیک در محیط‌های مرطوب و یا خیس کردن ماستیک قبل از خشک شدن آن، موجب افت  کیفیت نهایی ماستیک می‌شود. ماستیک پلی‌اورتان می‌بایست در مجاورت هوا و در شرایط محیطی سخت شود. این ماستیک در شرایط جوّی معمولی به صورت روزانه ۲ الی ۳ میلیمتر خشک می‌شود. دمای هوا حین اجرا بهتر است حدود ۵+ تا ۳۵+ درجه سانتیگراد باشد. ابزار کار نیز باید قبل از خشک شدن تمیز شوند چون پس از آن امکان پاک شدن ماستیک از روی ابزار وجود ندارد.

نوار آب‌بند (واتر استاپ)

واتراستاپ یا نوار آب‌بند یک غشای پوششی است که جهت آب‌بندی درزهای اجرائی و انبساطی در سازه‌های بتنی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این نوار در وسط ضخامت مقطع بتنی قرار گرفته به طوری‌كه نیمی از عرض آن در یک مرحله از استقرار بتن و نیم دیگر آن در مرحله‌ی دیگر واقع می‌شود و بدین طریق مانع از عبور آب در محل درز خواهد شد. در گذشته واتر استاپ‌ها از جنس ورق‌های مسی ساخته می‌شد امّا امروزه واتر استاپ‌های لاستیکی و یا P.V.C مورد استفاده قرار می‌گیرند. نوار‌های آب‌بند در انواع مختلف تولید می‌شوند که رایج‌ترین نوع آن‌ها تخت و حفره‌دار می‌باشد. نوع تخت نوار‌های آب‌بند مخصوص درزهای اجرائی و ساختمانی و نوع حفره‌دار آن مخصوص درزهای انبساطی می‌باشد. حفره‌ی وسط واتراستاپ امکان تغییر طول و جابجایی را برای درز انبساطی بدون پارگی واتراستاپ ایجاد می‌نماید.

واتراستاپ‌ دارای قابلیت انعطاف‌پذیری و کشسانی بالا بوده و بدون اینکه هیچ‌گونه تغییر شکل دائمی پیدا کند به حالت طبیعی خود برمی‌گردد.

ویژگی‌های نوار آب‌بند

نوارهای آب‌ بند کننده (واتراستاپ) باید دارای انعطاف ‌پذیری زیادی باشند تا با توجه به ابعاد و حجم سازه‌های بتنی و شرایط اجرا تغییر شکل پیدا کنند. واتر استاپ‌ها باید متناسب با ابعاد و اندازه‌های سازه از نظر ضخامت، پهنا، نوع آج‌ها و تغییرات حفره و … طراحی گردند. از جمله مهمترین ویژگی‌های کیفیتی واتراستاپ درصد ازدیاد طول، مقاومت کششی و سختی آن می‌باشد که باید با الزامات استاندارد مطابقت داشته باشد. سایر ویژگی‌های نوار آب‌بند به شرح زیر می‌باشد:

. اجرای آسان با چسب دو‌جزئی اپوکسی 

. مناسب جهت چسباندن با چسب معمولی و یا زودگیر

. تامین ایزولاسیون مستمر و دائمی

. برخورداری از الاستیته‌ی بالا حتی در هوای سرد

. قابلیت چسباندن روی مصالح متعدد و مختلف

. مقاومت عالی در برابر پارگی

. مقاومت عالی در برابر هجوم باکتری‌ها و مخرب‌های شیمیایی و قابلیت تحرک عالی در هر دو مورد

. مقاومت زیاد در برابر آسیب‌های مکانیکی

. مقاومت عالی در برابر تحرکات طولی و عرضی و حفظ بازدهی مواد پس از انقباض

. مقاومت عالی در برابر سایش، پیری و اشعه UV

. مقاومت بسیار خوب در برابر بخار آب و رطوبت

نحوه‌ی اجرای نوار آب‌بند چگونه است؟

جهت اجرای واتر استاپ سطح خارجی و داخلی پروفیل باید کاملا تمیز و عاری از هرگونه آلودگی باشد. لکه‌های روغن، گرد و غبار و یا هر جسم خارجی دیگری مانع از چسبندگی مناسب نوار آب‌بند شده و کیفیت نهایی را کاهش می‌دهد. با توجه به شرایط محیطی حداقل باید ۶ روز از بتن‌ریزی گذشته باشد.

جهت اجرای واتراستاپ مراحل زیر به دقت انجام شود:

  • امتداد ایزوگام روی بتن سازه تا دو طرف لبه درز
  • آغشته نمودن سطح با چسب پلی‌اورتان در دو طرف درز انبساط 
  • نصب ورق آب‌بند روی سطوح چسب‌کاری شده در دو طرف درز 
  • قرار‌گیری ورق آب‌بند به شکل سینوسی در داخل درز
  • اجرای مجدد یک لایه ایزوگام به پهنای حداقل ۵۰ سانتی‌متر در طرفین درز
  • اعمال لایه ی دوم چسب مطابق روش قبل پس از قرار‌گیری نوار تولیدی بر روی درز
  • جلوگیری از آغشته شدن قسمت میانی به چسب جهت تأمین حرکات مورد نیاز درز

با توجه به مطالب ذکر شده عایق‌بندی درز انبساط نیازمند مصالح به خصوص و استاندارد و نیز نیروی کار مجرب می‌باشد. در صورت به‌کارگیری این دو مورد درز انبساط به شکل مطلوبی ایزولاسیون شده و از نفوذ آب و رطوبت محافظت می‌شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *