عایق رطوبتی استخر ضد قارچ
خطرات استخر شنا 
2021-03-05
آۤ‌ب‌بندی استخر پرورش ابزیان

آۤ‌ب‌بندی استخر پرورش ابزیان

استخرهای پرورش آبزیان

شاید خیلی از ما هنگام شنیدن نام استخر اولین چیزی که به ذهنمان برسد استخر شنا و امثالهم باشد اما همانطور که قبلا هم اشاره کردیم کاربردهای این سازه‌ی مهم و حیاتی به شنا کردن ختم نمی‌شود و می‌توانند مکانی برای رشد و پرورش آبزیانی همچون ماهی و میگو نیز باشد. تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید تا انواع این استخرها را بررسی کرده و با نحوه‌ی ساخت آن‌ها آشنا شویم.

استخر پرورش ماهی چیست؟

استخر پرورش ماهی مکانی است که مانند حوض یا حوضچه بوده و قابلیت آن را دارد که درون خود، آب را حفظ کرده و از خروج آن جلوگیری کند و همچنین در صورت لزوم بتوان آب آن را تعویض کرد تا آب تازه درونش ریخته شود و فضولات ماهی و ته مانده غذا و همچنین مواردی که از ماهی باقی می‌ماند (مانند پولک و … ) از این طریق از استخر خارج شوند و نیز از بروز بیماری‌ها جلوگیری نمود.

انواع استخرهای پرورش ماهی:

استخرهای پرورش ماهی از نظر کاربری به دو دسته زیر تقسیم می‌شوند:

1. استخرهای پرورش ماهی اختصاصی

این استخرها به شکل اختصاصی جهت تولید و تکثیر آبزیان کاربرد دارند و معمولا آب خروجی از سیستم با عمل تصفیه مجددا وارد آن شده و در اشکال مختلف از نظر هندسی ساخته می‌شوند.

2. استخرهای دو منظوره کشاورزی و پرورش ماهی

این استخرها و حوضچه‌ها صرفا و به تنهایی جهت پرورش ماهی ساخته نشده و در موارد زیادی استخر کشاورزی نیز احداث می‌شود و در سال‌های بعد از ساخت، کشاورزان جهت پرورش ماهی اقدام خواهند کرد. در این استخرها آب خروجی از سیستم پرورش آبزی وارد بخش کشاورزی می‌شود و به صورت غنی شده با کود طبیعی به سطح زیر کشت تزریق خواهد شد. که البته همین عمل نیز موجب افزایش حجم تولید و افزایش کیفیت آن‌ها شده‌ و تاثیر آبیاری با این آب خروجی در کاشت صیفی‌جات به سرعت در تولید و کیفیت محصولات دیده می‌شود.

انواع استخر پرورش ماهی با توجه به شکل آن‌ها:

استخر های بتنی مسلح

استخر های کشاورزی 

استخر پیش ساخته

استخر بلوکه چینی

استخر خاکی

در این مقاله به بررسی استخرهای پیش‌ساخته پرورش ماهی و همچنین استخرهای کشاورزی خواهیم پرداخت.

1. استخرهای پیش‌ساخته

مزایای استخرهای پیش‌ساخته به شرح زیر می‌باشند:

قابل استفاده در کنار گلخانه‌ها جهت تامین نیاز آبی از خروجی سیستم پرورشی

وجود ابعاد مختلف با توجه به نیاز

امکان جایگذاری در ارتفاع و همچنین مدفون سازی

کاهش چشمگیر هزینه‌های ساخت استخر

سرعت بالای نصب و قابلیت جابجایی مکان استخر

تراکم بالای ماهی در استخر پیش ساخته

ضمانت 10 ساله

2. استخر کشاورزی و ذخیره آب به عنوان استخر پرورش ماهی

این استخر‌ها به عنوان یک سیستم پرورشی تخصصی شناخته نمی‌شوند اما  می‌توان با  استفاده از سیستم پرورش ماهی در این استخرها نهایت استفاده از آن را داشته باشیم. همچنین این روش کمک بسیار خوبی برای خاک‌های سطح زیر کشت کشاورزی و باغبانی است.

روش تولید و پرورش ماهی در استخر ذخیره آب کشاورزی

۱) احداث استخر ذخیره آب

احداث استخر کشاورزی می‌تواند به روش ژئوممبرانی و یا سازه بتنی اجرا شود که البته در سال‌های اخیر روش بتنی مقرون به صرفه نبوده و ژئوممبران‌ها جایگاه ویژه‌ای پیدا کرده‌اند.

۲) ورودی و خروجی آب استخر

جریان ورودی استخر کشاورزی باید از آلودگی ایمن باشد و قبل از ورود به استخر اصلی از حوضچه آرامش عبور کند تا آلودگی‌ها جدا شده و وارد استخر نشود و حتی در صورت نیاز در مسیر ورود از سیستم‌های تصفیه آب استفاده شود. خروجی استخر نیز می‌تواند در کف و یا از بالا و توسط لوله دستگاه پمپاژ باشد که البته وجود توری‌های مخصوص در قسمت‌های ورودی و خروجی ضروری است چرا که باید از خارج شدن ماهی‌ها از استخر جلوگیری کرد.

۳) هوادهی و تامین اکسیژن

در مکان‌هایی که آب استخر از طریق چاه‌های حفر شده تامین می‌شود و آب‌های زیرزمینی به طور مستقیم با خروج از لوله چاه به سمت استخر هدایت می‌شوند ماهیان و آبزیان دچار مشکلات فراوان می‌شوند. دلیل این امر واکنش آب خروجی چاه با کربن دی اکسید و ازت به شکل فوق اشباع بوده و آب موجود بسیار بی‌کیفیت و کم اکسیژن خواهد شد.

راهکارهای موجود شامل موارد زیر است:

قرار دادن پمپ‌های هوادهی و اکسیژن‌رسانی در آب استخر

گذاشتن آب فشان‌ها و سیستم‌های پخش آب در هوا

ایجاد سازه‌های برج هوادهی با توجه به نیاز آب استخر که باید قبل از ورود آب به استخر از این برج‌ها گذر کند.

۴) خرید و حمل بچه ماهی به استخر

پس از انجام ضرورت‌های استخر پرورش ماهی در استخر کشاورزی به خرید بچه ماهی مورد نیاز می‌رسیم. خرید ماهی نیز بسیار حساس و حائز اهمیت است و به طور قطع باید از مکان‌های مورد اطمینان و با سابقه خریداری شود. حمل بچه ماهی از محل خرید تا استخر کشاورزی بسیار تخصصی و حائز اهمیت بوده و باید توسط وسایل نقلیه مخصوص حمل ماهی که دارای کپسول‌های اکسیژن هستند انتقال پیدا کنند. پس از رسیدن تانکر حمل ماهی باید عمل آداپتاسیون انجام گیرد تا بتوانید ماهی را به استخر  وارد کنید.

آداپسیون چیست؟

آداپتاسیون به هماهنگ‌سازی شرایط آبی تانکر و استخر گفته می‌شود که باید به آرامی آب استخر را به آب تانکر اضافه کرد و پس از گذشت مدت کافی از طریق لوله‌های مخصوص ماهی‌ها وارد استخر ذخیره آب شوند.

۵) تغذیه و پروار سازی

پس از انتقال ماهی‌ها به استخر باید بلافاصله دوره غذایی ماهیان شروع شود. با توجه به نوع ماهی موجود می‌توان از غذاهای آماده پرورش ماهی خریداری شده و یا با تولید غذای دست ساز به پروار سازی ماهیان پرداخت. تعداد نوبت‌های غذادهی به ماهیان با توجه به سن و وزن ماهی تعیین می شود و می تواند از 3 مرتبه تا 5 مرتبه در روز انجام شود که بیشترین نوبت غذادهی مرتبط به بچه ماهی ها می باشد و در روزهای اخر پروارسازی نیز مصرف بالایی دارند.

۶) برداشت ماهی و فروش

به طور معمول در ایران برای کسانی که قصد پرورش ماهی در استخر کشاورزی دارند و از حجم بسیار بالایی برخوردار نیستند همان فروشنده‌ی بچه ماهی در زمان برداشت ماهی و پس از دوره پرواری برای برداشت از استخر اقدام کرده و از کشاورزی خریداری می‌کنند. برای جمع‌آوری ماهی‌های استخر کشاورزی از نوعی تور مخصوص برداشت استفاده می‌شود که باید از پایین به سطح کف استخر برسد تا ماهی‌ها از تور خارج نشوند و با کشیدن تور به گوشه ماهی‌ها را برداشت کنید. پس از برداشت ماهی‌ها بلافاصله باید با آب شسته تا آلودگی‌های پوستی آن‌ها تمیز و سپس در مخلوط یخ گذاشته شود تا ماهی منجمد و منقبض شده و کیفیت گوشت آن کاهش نیابد و سپس با ماشین‌های یخچالی مخصوص به بازار ماهی وارد شود.

 

حال که با تمامی مراحل و صفر تا صد فرایند تولید و پرورش آبزیان آشنا شدیم در انتها لازم‌ است متذکر شویم که کشور ما، ایران، ظرفیت‌های قابل توجهی برای پرورش انواع آبزیان دارد و همین تنوع باعث می‌شود تا کار نگهداری از ماهی‌ها و مطلوب‌ کردن محیط استخر برای آن‌ها، به کاری بس دشوار برای پرورش‌دهندگان تبدیل شود. به همین جهت پیشنهاد می‌کنیم تا مقاله ما درباره انواع ماهیان پرورشی در ایران و شاخص‌های مهم برای نگهداری از آنان را نیز برای اطلاعات بیشتر، مطالعه بفرمایید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *