کفپوش پلی اورتان چیست
2020-08-10
واترپروف نما چیست؟
2020-08-30
درز انبساط آلومینیومی لاستیکی

درز انبساط چیست؟

ساختمان‌ها در اثر تغییر حرارت در داخل‌ و یا تغییرات دمایی در خارج، دچار انبساط و انقباض می‌شوند. به همین دلیل تعبیه فضایی که مواد و مصالح بتوانند انبساط و انقباض خود را در آن جبران کنند امری ضروری است. به این فضای مورد نیاز درز انبساط گفته می‌شود.
همچنین برای جلوگیری از انتقال بار ساختمان قديمی به ساختمان جدید و نیز در ساختمان‌هایی که از چندین بلوک متصل به‌هم تشکیل شده اند از درز انبساط استفاده می‌شود.

درز انقطاع چیست؟

نوع دیگری از درزها در ساختمان وجود دارد که به آن درز انقطاع گفته می‌شود. چنانچه ساختمان‌هایی که در مجاورت یکدیگر قرار دارند بدون هیچ فاصله‌ای از هم ساخته شوند، در زمان وقوع حوادث طبیعی مانند وزش باد شدید، طوفان سهمگین، زلزله و … خرابی یک ساختمان موجب تخریب ساختمان مجاور می‌شود. به همین دلیل ساختمان‌های مجاور باید به‌وسیله‌ی درزی به نام درز انقطاع از یکدیگر جدا‌ شوند.

چرا وجود درز انبساط و درز انقطاع در ساختمان‌ها ضروری است؟

به دلیل انبساط و انقباض مواد و مصالح ساختمانی، در صورت عدم وجود درز انبساط فشار ایجاد شده موجب آسیب جدی به ساختمان و تخریب سازه می‌شود. از طرفی به دلیل وارد‌آمدن بارهای ناشی از ساختمان‌های مجاور، در‌صورت عدم تعبیه درز انقطاع تمام این فشارها به ساختمان موردنظر وارد شده و موجب تخریب آن می‌شود. در نتیجه‌ اجرای درز انبساط و انقطاع در ساختمان‌ها از اهمیت بالایی برخوردار است.

درزهای انبساط و انقطاع چگونه اجرا می‌شوند؟

اجرای درز‌های انبساط و انقطاع و محل قرارگیری آنها نیازمند محاسبات دقیق است. تعیین محل مناسب برای تعبیه درز انبساط به عوامل مختلفی از جمله نوع ساختمان، تعداد طبقات تشکیل‌دهنده، مصالح مصرفی در ساخت و تولید و آب و هوای محل احداث ساختمان بستگی دارد. در کلیه ساختمان‌هایی که ارتفاع بیش از ۵۰متر دارند باید از درز انبساط استفاده کرد.
همچنین‌ در ساختمان‌هایی که نسبت طول به عرض آن‌ها از یک سوم بیشتر است استفاده از درز انبساط ضروری است.
محل قرارگیری درز انبساط امری مهندسی و محاسباتی است که توسط افراد متخصص و مجرب اندازه‌گیری می‌شود. درز‌های انبساط معمولا در میان دال‌های بتنی کف و سقف، دال‌های بتنی دیوار و در محل تماس دیوار با سقف و کف اجرا می‌شود.
اجرای درز انقطاع نیز در ساختمان‌هایی که ارتفاع بیش از ۱۲متر و یا ۴ طبقه دارند ضروری‌ است. همچنین حداقل درز انقطاع در هر طبقه برابر یک صدم ارتفاع آن تراز از روی شالوده است.
طبق استاندارد ۲۸۰۰ در موارد زیر نیز اجرای درز انقطاع ضروری است:

  •  مقدار جلو‌آمدگی یا فرورفتگی در پلان از مقادیر مجاز آئين‌نامه تجاوز کند.
  •  زمانی‌ که فاصله دو سقف در یک طبقه از ۶۰ سانتيمتر بیشتر شود.
  •  فونداسیون‌ها در تراز کف دارای اختلاف بوده و خط واصل بین دو فونداسیون مجاور دارای شیبی بیشتر از ۱۵ درصد باشد.

نحوه‌ی پوشش درز انبساط و انقطاع چگونه است؟

درزهای ساختمانی پس از اجرا نبايد به حال خود رها شده و باید توسط مصالح مناسب پوشانده شوند.

پوشش درز انبساط

برای پر کردن درزهای انبساطی باید از مواد و مصالح با قابلیت ارتجاعی بالا استفاده کرد که از لحاظ آب‌بندی و عایق حرارتی نیز از مشخصه‌های خوبی برخوردار باشد.
مصالح پرکننده‌ی درز(فیلر)، مصالح آب‌بندی و مصالح پوشش از جمله مواد پرکننده‌ی درز انبساط است. درزهای انبساط هیچ‌گاه توسط مصالح بنایی پر نمی‌شوند.
مصالح پرکننده‌ی درز یا فیلرها عمدتا دربردارنده‌ی الیاف گیاهی، لاستیک، ترکیبات آسفالتی، چوب‌پنبه و مانند آنهاست.
مواد به‌کار‌رفته به عنوان پرکننده باید ویژگی‌های ذیل را دارا باشد:

  1.  برخورداری از دوام بالا
  2.  جاگیری و شکل‌گیری در درزها
  3.  قابلیت ارتجاع و عدم ایجاد اتصال محکم با درز

مصالح آب‌بندی نیز برای محافظت از درز انبساط در مقابل نفوذ باد و باران و رطوبت به کار می‌رود. این مصالح بايد از نوعی باشد که به درز آسیب وارد نکرده و سبب کم یا زیاد شدن ابعاد آن نشود.
برای آب‌بندی درز انبساط انواع مختلف مصالح فلزی، لاستیکی و پلاستیکی به‌کار می‌رود.
مصالح پوشش درز انبساط نیز غالبا از نوع مس، آلومينيوم، برنز، چوب، لاستیک و امثال این‌هاست. این پوشش‌ها باید بتوانند جدا از اسکلت فلزی یا بتنی منبسط و منقبض شوند و همچنین در مقابل عوامل بیرونی مانند آب و هوا و فشارها مقاوم باشند.
درزهای انبساطی در رمان نازک‌کاری ساختمان باید به نحوی پوشانده شود که مانعی برای جابجایی درز ایجاد نشود.

پوشش درز انقطاع

درز انقطاع نیز باید به‌وسیله‌ی مواد و مصالحی که خواص مکانیکی ضعیفی دارند و به راحتی خرد می‌شوند، پر شود. همچنین می‌توان با قالب‌بندی و گذاشتن یونولیت در درز، این مهم را به انجام رساند. از آنجا که درز انقطاع به صورت فاصله‌ی باریکی میان دو ساختمان مجاور خود را نشان می‌دهد، درصورتیکه به‌طور مناسب پر و پوشانده نشود، علاوه بر تخریب نمای ساختمان، محل انباشت مواد معلق در هوا و یا لانه‌گزینی حشرات و پرندگان و جانوران می‌شود.
به همین دلیل پوشاندن این بخش از ساختمان از اهمیت بالایی برخوردار است و معمولا از پوشش‌های آلومینیومی و گالوانیزه برای پوشاندن درز انقطاع استفاده می‌شود.

در انتها و با توجه به مطالب ذکر شده، اهمیت اجرای صحیح و اصولی درزهای انبساط و انقطاع مشخص شد. اجرای این درزها نیازمند تخصص و تجربه و به‌کارگیری مصالح مناسب و باکیفیت است. هرگونه خطا و سهل‌انگاری در اجرای این درزها آسیب‌های جدی به کل پروژه وارد می‌کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *