tile isolation
آب بندی کاشی پشت بام
2021-02-10
epoxy floor covering
ویژگی‌ها و قیمت رزین اپوکسی
2021-02-10
epoxy resin

رزین اپوکسی

رزین اپوکسی چیست و چه کاربردهایی دارد؟

رزین‌ اپوکسی یکی از مواد مهم و پایه در تهیه و اجرای کفپوش اپوکسی می‌باشد که به تازگی جای خود را در دنیای مد و صنعت پیدا کرده و جلوه‌های زیبایی که ترکیب آن با هاردنر به پوشش‌های کف می‌دهد، بی‌بدیل و چشم‌نواز است. در این مقاله سعی داریم تا با ماهیت رزین و انواع آن بیشتر آشنا شده و کاربردهای فراوان آن را در کنار برخی ویژگی‌هایش بررسی کنیم. با ما همراه باشید.

رزین چیست؟

اگر بخواهیم به عقب برگردیم و ماهیت اصلی و ذاتی رزین را آشکار کنیم باید بگوییم رزین در واقع همان شیره‌ی درختان است که اغلب از شاخه و تنه‌ی آن‌ها خارج می‌شود. اما در عصر جدید امروز، رزین اصطلاحی‌ست که برای ترکیبات پلیمری طبیعی و یا مصنوعی استفاده می‌شود که به وضوح بسیار چسبناک بوده و حلال آن الکل می‌باشد اما در آب حل نمی‌شود.

رزین ها بسته به ترکیب شیمیایی و مورد مصرف آن به روش‌های مختلفی طبقه‌بندی می‌شوند و کاربردهای زیادی در صنعت دارند. جالب است بدانید که امروزه در عرصه هنر نیز از این نوع ترکیبات استفاده‌های بسیار می‌شود. رزین طبیعی را با استفاده از گیاهان طبیعی به دست می‌آورند که بهترین نمونه رزین طبیعی شیره درخت کاج می باشد. جالب است بدانید که سنگ زیبای کهربا، که در موارد تزیینی از آن استفاده می‌شود، در اثر سخت شدن همین رزین گیاهی به وجود می‌آید. 

سال‌های زیادی است که انسان از رزین‌های طبیعی استفاده می‌کند به طور مثال در گذشته برای درزگیری قایق‌ها، ظرف غذا، مومیایی کردن اجساد و غیره از رزین درخت کاج استفاده می‌شده است. امروزه با پیشرفت و توسعه فناوری کشف شده است که رزین می‌تواند به پلیمر تبدیل شود و کمی بعد از آن انسان‌ها توانستند رزین‌های مصنوعی را کشف کنند. نکته‌ی جالب این است که در اکثر موارد پلیمرها، توسط رزین مصنوعی ساخته می‌شوند چرا که ارزان‌تر بوده و تصفیه راحت‌تری نیز دارند. همچنین در نقاشی ساختمان و رنگ‌آمیزی چوب از این ماده استفاده‌های زیادی می‌شود.

انواع رزین

رزین‌ها دارای انواع متفاوتی می‌باشند که مهم‌ترین و رایج‌ترین آن‌ها عبارتند از؛

۱. پلی استر 

۲. وینیل استر

۳. اپوکسی

۴. پلی اورتان

البته رزین‌ها را می‌توان از نظر کاربرد و نحوه‌ی خشک شدن و پختن و … نیز دسته‌بندی کرد. به طور مثال اگر نحوه‌ی خشک ‌شدن آن‌ها را در نظر داشته باشیم دسته‌بندی به شکل زیر خواهد بود:

۱. رزین تک جزئی

۲. رزین دو جزئی

رزین هایی که در مجاورت هوا سریع خشک می‌شوند را رزین‌های هوا خشک یا همان رزین‌های تک جزئی می‌نامند که از جمله این رزین‌ها می‌توان به انواع چسب‌ها و همچنین ماده‌ای که جهت براق کردن سنگ‌های آنتیک مورد استفاده قرار می‌گیرد، اشاره کرد.

رزین های چند جزئی به کمک مواد مکمل، خشک و به اصطلاح پخته می‌شوند که به پخت رزین معروف هستند و چون این واکنش درونی است از آن برای کارهای حجمی استفاده می‌شود و این خاصیتی است که رزین‌های تک جزئی از آن بی بهره اند یعنی بعد از اختلاط دو جنس رزین خشک می‌شود.

حال که با انواع رزین اشنا شدیم، به معرفی و بررسی معروف‌ترین و پرکاربردترین آن‌ها، یعنی رزین اپوکسی، می‌پردازیم.

رزین اپوکسی

رزین اپوکسی (به انگلیسی Epoxy Resin) یا چسب رزین نوعی متریال متشکل از ماده‌‌ی شیمیایی دو جزئی است که از ترکیب رزین اپوکسی و هاردنر بتن تشکیل می‌شود. از ویژگی‌های این ماده شیمیایی می‌توان به مقاومت شیمیایی بالای آن در محیط‌های خورنده، اسیدی و قلیایی اشاره کرد. هم چنین این ماده از استحکام کششی، فشاری و خمشی بسیار بالایی برخوردار است. رزین اپوکسی یا چسب رزین، عایق الکتریسیته و دارای مقاومت حرارتی بالایی نیز می‌باشد و ویژگی‌های خود را تا درجه حرارت ۱۰۰ سانتی گراد حفظ می‌کند. البته بالا بودن هزینه‌ی اپوکسی باعث می‌شود تا حجم مصرف آن در محصولاتی همچون کامپوزیت‌ها کم باشد اما بسیاری از قطعات کامپوزیتی از جنس پلیمرهای کربنی، شیشه‌ا‌ی یا آرامید که با رزین اپوکسی ترکیب شده‌‌اند، جای آلیاژهای فلزی و کامپوزیت‌‌های پلی استر را گرفته‌‌اند. 

کاربردهای رزین اپوکسی

شاید حدود ۵۰ سال باشد که از رزین‌های اپوکسی استفاده می شود و امروزه نیز همچنان از پرکاربردترین موادی می‌باشند که در مصارف مختلف به کار گرفته می‌شوند. به طور کلی و خلاصه رزین اپوکسی در موارد زیر کاربرد وسیعی دارد که در ادامه درمورد هرکدام به تفصیل توضیح خواهیم داد.

۱/ صنایع مختلف مثل عمران، هوافضا و …

۲/ صنایع دستی و هنر تزئینی

۳/ سامانه‌های الکتریکی و الکترونیک

۴/ قالب‌های صنعتی و کامپوزیت‌ها

۵/ رنگ‌ها و پوشش

استفاده از رزین اپوکسی تنها معطوف به صنایع پوششی نمی‌باشد و در صنایع مختلفی مثل عمران، هوافضا، صنایع اتومبیل و… نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. این رزین در صنعت خودرو سازی برای چسباندن و اتصال قطعات خودرو به یکدیگر می‌باشد. همچنین در هوافضا و هواپیما سازی برای اتصال قطعات داخلی و خارجی به یکدیگر از رزین اپوکسی استفاده می‌شود. این ماده در صنایع دریایی نیز برای تعمیر بخش‌های مختلف کشتی و همچنین در ساخت جلیقه ضد گلوله و … کاربرد دارد.

رزین‌های اپوکسی به این علت که از مقاومت شیمیایی برخوردار هستند و در برابر خوردگی استحکام خوبی از خود نشان‌ می‌دهند در صنعت و هنر کاربرد فراوانی دارند با وجود اینکه عضوی از دسته رزین‌های مصنوعی گران قیمت می‌باشند. نوعی رزین اپوکسی نیز وجود دارد که کاملاً شفاف بوده و جهت کارهای حجمی مثل زیورآلات و هنرهای تزئینی بسیار مناسب می‌باشد.

همانطور که پیش‌تر نیز گفتیم رزین اپوکسی عایق الکتریکی قوی و فوق‌العاده‌ای نیز می‌باشد به‌ طوری‌که این ماده در تولید انواع قطعات الکتریکی مانند ژنراتورها در صنعت برق به شکل گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرد. 

رزین‌های اپوکسی کارایی‌های بسیاری دارند که بطور گسترده در تقویت، ترمیم و مقاوم‌سازی انواع سازه‌ها به خصوص در تولید محصولات کامپوزیتی مورد استفاده قرار می‌گیرند. همچنین از آن‌ها در ساخت قالب‌های مستحکم نیز استفاده می‌شود چرا که این مواد دارای مقاومت بالا و خاصیت چسبندگی بسیار زیادی می‌باشند. 

 یکی دیگر از رایج ترین کاربردهای این رزین در زمینه‌ی پوشش محافظتی تحت عنوان روکش اپوکسی در کف سالن‌های ورزشی، کارخانه‌ها و زمین بیمارستان‌ها و … می‌باشد که باعث افزایش مقاومت بتن در برابر عوامل محیطی مانند فرسایش و حمله مواد شیمیایی می‌شود. این پوشش با وزن سبک و کم حجم خود مانع از نفوذ آب، روغن، گرد و غبار و سایر مایعات خورنده به سطح بتن نیز می‌شود. 

از دیگر موارد استفاده‌ی این رزین در چسب‌ها، مصارف خانگی و دریایی و همچنین زیست‌شناسی نیز می‌باشد که در مقاله‌ای دیگر مفصلا درباره این کاربردها نیز صحبت خواهیم کرد. اما الان بهتر است که ماهیت اصلی رزین را آشکار سازیم.

مواد تشکیل دهنده‌ی رزین اپوکسی

۱. رزین اپوکسی

۲. هاردنر، سخت کننده یا فعال ساز

هاردنر یا سخت‌کننده رزین اپوکسی

ماده سخت‌کننده رزین را هاردنر می‌نامند که در نوع اپوکسی چسبناک غلیظ و دو جزئی، هاردنر باید به میزان مشخصی با رزین ترکیب شود  و این مقدار بستگی به ترکیب شیمیایی رزین و هاردنر دارد که شرکت سازنده آن را مشخص می‌کند ولیکن اغلب میزان ترکیب هاردنر با رزین به صورت دو رزین و یک هاردنر می‌باشد. واکنش بعد از ترکیب رزین و هاردنر شروع می‌شود که رزین شروع به پخته شدن و خشک شدن می‌کند و زمان این واکنش علاوه بر ترکیب دو جزء، به دما و شرایط محیطی مناسب نیز بستگی دارد. با این حال حداقل زمانی که برای خشک شدن رزین در دمای محیط (تقریبا ۲۵ درجه) نیاز است حدودا ۲۴ ساعت می‌باشد.

بنابراین تا اینجا با اصلی‌ترین و مهم‌ترین ویژگی‌های رزین و علی‌الخصوص رزین اپوکسی آشنا شدیم. از این جهت در مقالات آینده مزایا و معایب آن را بررسی کرده و نحوه‌ی خریداری و اطلاع از قیمت رزین اپوکسی را با شما به اشتراک خواهیم گذاشت.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *