چسب كاشت بولت چيست و چه كاربردهایی دارد؟
2020-10-07
آب‌بندی و ایزولاسیون دیوار حائل چیست و انجام آن چه ضرورتی دارد؟
2020-10-14

آب‌بندی عایق‌بندی و ایزولاسیون به معنای ایجاد لایه‌ای محافظ بر روی جداره‌های سازه است تا از نفوذ آب و رطوبت به داخل آن جلوگیری کند.

همه چیز درباره‌ی آب‌بندی، ایزولاسیون و عایق رطوبتی

از گذشته تا کنون آب و رطوبت همواره یکی از عوامل تهدید‌کننده‌ی ساختمان‌ها بوده است. نفوذ و جذب رطوبت از طریق پی، دیوارها و پشت‌بام بنا موجب آسیب دیدن این قسمت‌ها و تخریب مصالح ساختمانی آن می‌گردد. این مسئله همچنین باعث کاهش طول عمر ساختمان شده و هزینه‌های بسیاری را تحمیل می‌کند. جذب رطوبت توسط دیوارها باعث متورم شدن روکش‌های گچی، ترک خوردگی و رشد قارچ و کپک می‌شود.

نمای ساختمان نیز به عنوان بیرونی‌ترین بخش ساختمان همواره تحت تاثیر شرایط جوّی قرار داشته و در معرض نفوذ رطوبت و آب قرار دارد که باعث از بین رفتن نما و آسیب جدی به جداره‌های داخلی می‌شود. از جمله‌ی این آسیب‌ها می‌توان به طبله کردن گچ، تغییر رنگ دیوارها و خراب شدن کاغذ‌دیواری‌ها اشاره نمود. همچنین رطوبت موجب فرسودگی و یخ زدگی اجزای نما مانند سنگ، آجر و اندودها و علاوه بر آن باعث زنگ‌زدگی فلزات و پوسیده شدن چوب های به کار رفته در ساختمان خواهد شد.

مشکل نفوذ آب نه تنها در ساختمان‌ها که در تمامی سازه‌های مهندسی وجود داشته و عاملی مخرب برای سازه‌ها به شمار می‌رود. استخرها، مخازن، سپتیک‌ها، دیوارهای حائل و درزهای انبساط و انقطاع از جمله محل‌هایی است که در معرض نفوذ آب قرار داشته و باید محافظت شوند. برای حل این مشکل و جلوگیری از جذب رطوبت به داخل سازه باید تمامی قسمت‌های آن عایق شوند.

بنابراین بهتر است که با مفهوم ایزولاسیون و عایق رطوبتی کمی بیشتر آشنا شویم.

عایق‌بندی یا ایزولاسیون چیست؟

عایق‌بندی یا ایزولاسیون به معنای ایجاد لایه‌ای محافظ بر روی جداره‌های ساختمان است که مانع از نفوذ آب و رطوبت به داخل ساختمان می‌گردد. با عایق‌بندی مناسب، تمام قسمت‌های بنا در مقابل نفوذ آب ایزوله شده و از تخریب در امان می‌مانند. در دیگر سازه‌های مهندسی نیز به کمک ایزولاسیون جذب رطوبت به حداقل رسیده و عمر سازه افزایش می‌یابد. در هر قسمت از سازه با توجه به مصالح به کار رفته، موقعیت و نوع استفاده از آن، روش‌ها و متریال گوناگونی جهت آب‌بندی و ایزولاسیون وجود دارد که در ادامه راجع به هریک توضیح داده خواهد شد.

آب‌بندی استخر

در استخرها ایزولاسیون صحیح استخر برای جلوگیری از هدررفت آب و تخلیه‌ی آن اهمیت بسیاری داشته و باید با دقت بالایی انجام شود. عایق‌بندی با مواد و مصالح استاندارد و به‌کارگیری نیروی مجرب در کیفیت نهایی تاثیر‌گذار بوده و مانع از تخلیه‌ی آب استخر می‌گردد.

آب‌بندی سپتیک

 در سپتیک‌های فاضلاب عایق‌بندی برای جلوگیری از نشت فاضلاب به بیرون و نیز آلوده کردن محیط اهمیت زیادی پیدا مي‌کند. ایزولاسیون مناسب سپتیک، تاثیر بسیار زیادی در حفظ سلامت محیط زیست داشته و از آلودگی آب‌های زیرزمینی جلوگیری می‌کند.

آب‌بندی مخازن

 یکی دیگر از محل‌هایی که در معرض نفوذ آب و رطوبت قرار دارند مخازن هستند. آب‌بندی مناسب مخازن به منظور جلوگیری از ورود آب و رطوبت به داخل مخزن و حفظ سلامت آب، بسیار مهم‌ بوده و باید مورد توجه قرار گیرد.

آب‌بندی دیوار‌حائل

دیوار‌های حائل از آنجا که در تماس مستقیم با آب‌های زیر زمینی قرار دارند همواره در معرض نفوذ آب هستند. جذب رطوبت توسط دیوار‌های حائل باعث تخریب تدریجی مصالح دیوار و آسیب جدی به کل سازه می‌گردد. از این رو ایزولاسیون این قسمت بسیار مهم است و باید با دقت بالایی انجام شود.

آب‌بندی درز انبساط و انقطاع 

از دیگر قسمت‌های سازه می‌توان به درزهای انبساط و انقطاع اشاره نمود. این درز‌ها به دلیل فضای خالی‌ای که در ساختمان‌ها به‌وجود می‌آورند همواره در معرض نفوذ آب باران و رطوبت قراردارند. در صورت نفوذ آب به این قسمت‌ها، مصالح به تدریج تخریب شده و به دلیل دسترسی دشوار به این محل‌ها ترمیم به سختی انجام می‌شود. از طرفی هزینه‌‌های بسیاری را تحمیل نموده و عمر سازه نیز به شدت کاهش می‌یابد.

با توجه به مطالب گفته شده عایق‌بندی و ایزولاسیون از اقدامات ضروری به شمار رفته و باید با دقت بالایی انجام شود. در ادامه با انواع عایق‌ رطوببتی و ایزولاسیون آشنا می‌شویم.

انواع عایق رطوبتی یا ایزولاسیون

روش‌های بسیاری برای عایق‌بندی ساختمان وجود دارد که یکی از ابتدایی‌ترینِ آنها استفاده از ملات کاهگل می‌باشد. در این روش با ایجاد لایه‌ای محافظ از کاه و گل و پوشاندن دیوارها و پشت‌بام به‌وسیله‌ی آن، نفوذ و جذب رطوبت به داخل بنا به حداقل می‌رسد. با گذشت زمان و پیشرفت صنعت ساختمان و نیز ورود قیر به بازار مصالح ساختمانی روش‌های نوینی برای آب‌بندی سازه‌ها ابداع شده است که بر اساس فاکتورهای مختلفی تقسیم بندی می‌شود:

  • مواد تشکیل دهنده
  • روش اجرا
  • ساختار عایق هنگام اجرا

انواع عایق رطوبتی بر اساس مواد تشکیل دهنده:

 ۱) عایق‌های بر پایه‌ی قیر

 ۲) عایق‌های بر پایه‌ی پلیمر

 ۳) عایق‌های نانو

 ۴) عایق‌های پایه سیمانی

عایق رطوبتی بر پایه‌ی قیر

همانطور که از نام این عایق‌ها پیداست قیر ماده‌ی اصلی تشکیل‌دهنده‌ی آن‌ها می‌باشد وعایق‌هایی مانند قیرگونی و ایزوگام از این دست هستند. با توجه به نفت‌خیر بودن کشور ایران، عایق‌های بر پایه‌ی قیر در زمره‌ی عایق‌های رطوبتی متداول در صنعت ساختمان به شمار می‌روند.

عایق رطوبتی پلیمری یا آب‌بند پلیمری

این گروه نیز عایق‌هایی هستند که از پلیمر تشکیل شده‌اند و به دو دسته‌ی تک‌جزئی و دو‌جزئی تقسیم‌بندی می‌شوند. عایق‌های رطوبتی MCi و عایق رطوبتی الیاف‌دار RCi از جمله عایق‌های پلیمری هستند.

عایق های پلیمری تک جزیی معمولا بر پایه‌ی رزین‌های اکریلیک و استایرن‌اکریلیک و بعضا رزین‌های وینیل‌استاتی طراحی و تولید می‌شوند. این گروه از عایق‌های رطوبتی را می‌توان جهت آب‌بندی بام، آب‌بندی سرویس‌های بهداشتی، آب‌بندی استخر و آب‌بندی مخازن آب استفاده نمود.

عایق‌های پلیمری دو‌جزئی نیز شامل یک جزء مایع بر پایه‌ی رزین‌های استایرن‌اکریلیک و یک جزء پودری بر پایه‌ی سیمان‌های هیدرولیک و نانوذرات می‌باشند. لذا با توجه به استفاده از دو نوع سیستم چسباننده در این گروه از عایق‌های رطوبتی، معمولا چسبندگی این دسته از عایق‌ها به انواع زیرآیندهای سیمانی، بتنی و فلزی بسیار بالاست.

عایق‌های نانو 

همانطور که از نام آن‌ها پیداست عایق‌هایی هستند که در تولید آن‌ها از فناوری نانو استفاده شده است. معمولا در تقسیم بندی‌های علمی نمی‌توان دقیقا دسته‌ای را با نام عایق رطوبتی نانو (عایق نانو) در گروه عایق‌های رطوبتی گنجاند. ولی از آنجایی که واژه‌ی عایق نانو و یا عایق رطوبتی نانو در بازار محصولات نوین صنعت ساختمان رایج شده است، لازم است در مورد این گروه عایق‌های رطوبتی نیز به طور جداگانه صحبت گردد.

همانطور که گفته شد می‌بایست در تولید و فرآوری این محصول از فناوری نانو استفاده شده باشد. لذا می‌توان این نام‌گذاری را در زیرگروه عایق‌های رطوبتی پلیمری نیز تقسیم‌بندی نمود. چرا که برخی از عایق‌های رطوبتی پلیمری (یا به قولی آب بندهای پلیمری) از جمله عایق رطوبتی MCI و عایق رطوبتی الیاف‌دار RCI، به واسطه داشتن یک یا چند نانوذره در ساختار خود نیز یک عایق نانو محسوب می‌شوند.

معمولا حضور نانوذرات در عایق‌های رطوبتی نانو  به دلایل مختلفی از جمله بهبود عملکرد آب‌بندی، کمک به آب‌گریز کردن پوشش، آنتی باکتریال نمودن عایق رطوبتی و یا کمک به دوام و استحکام عایق رطوبتی می‌باشد.

عایق‌های پایه سیمانی

این گروه از عایق‌ها را می‌توان به نوعی زیرمجموعه‌ی عایق‌های پلیمری دانست چرا که برای افزایش چسبندگی و انعطاف‌پذیری آن‌ها از مواد پلیمری استفاده می‌شود. در برخی از عایق‌های سیمانی به منظور عملکرد بهتر از نانوذرات نیز استفاده می‌شود. استفاده از این نوع عایق در مکان‌هایی که امکان ترک‌خوردگی وجود دارد مناسب نیست. عایق‌های رطوبتی سیمانی استحکام بسیار زیادی در مقابل فرسایش داشته به همین دلیل از آنها برای عایق کردن مکان های مرطوب و دیوارها استفاده می‌شود. استخرها و مخازن آب از دیگر مکان‌هایی هستند که می‌توان به وسیله‌ی این عایق آنها را آب‌بندی نمود.

انواع عایق‌ بر اساس روش‌ اجرا

در تقسیم‌بندی عایق‌ها بر اساس روش اجرا دو نوع اجرای سرد و اجرای گرم وجود دارد. عایق‌های رطوبتی گرم‌اجرا مانند قیرگونی و ایزوگام هستند که برای اجرای آن‌ها  به حرارت نیاز است، و عایق های رطوبتی سرد اجرا مانند MCI و RCI که صرفاً با مخلوط نمودن جزء پودری و جزء مایع و با استفاده از قلم و یا غلتک و بدون وجود حرارت اجرا می‌شوند.

انواع عایق بر اساس ساختار عایق هنگام اجرا

در تقسیم‌بندی عایق‌ها بر اساس ساختار عایق هنگام اجرا نیز دو دسته‌ عایق‌های پیش‌ساخته و در‌جا وجود دارد. عایق‌های رطوبتی پیش ساخته به عایق‌هایی اطلاق می شود که لایه‌ی عایق رطوبتی در کارخانه تشکیل شده و رول آماده‌ی این عایق در محل پروژه بر روی زیرآیند چسبانده می‌شود. ایزوگام و ژئوممبران از این دست هستند. عایق‌های رطوبتی درجا نیز عایق‌هایی هستند که غشای آن‌ها در محل پروژه ایجاد می‌شود. عایق قیرگونی و یا MCI از این دست عایق‌ها هستند.

همانطور که گفته شد با توجه به محل مورد استفاده و مصالح به کار‌رفته در هر بخش از سازه، عایق رطوبتی مورد استفاده در آن بخش نیز متفاوت خواهد بود. با انتخاب صحیح عایق رطوبتی و اجرای اصولی آن، سازه در مقابل نفوذ و جذب رطوبت ایمن شده و عمر بالایی خواهد داشت.

هرگونه سهل‌انگاری در اجرای ایزولاسیون منجر به تخریب تدریجی سازه و تحمیل هزینه‌های فراوان به مرور زمان خواهد شد. لذا به‌کارگیری نیروی مجرب و نیز مواد و مصالح استاندارد جهت عایق‌بندی اهمیت بسیاری داشته و باید مدنظر قرار گیرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *