عایق‌ رطوبتی و ایزولاسیون پشت‌بام
2020-10-18
بهترین روش آب‌بندی مخازن چیست؟
2020-10-21

عایق‌بندی و ایزولاسیون استخر به معنای ایجاد لایه‌ای جهت محافظت از استخر در مقابل خروج آب به بیرون و نیز نفوذ آب به داخل استخر می‌‌باشد. در این مقاله سعی داریم روش‌ها و کاربردهای ایزولاسیون استخر را بررسی کنیم.

آب‌بندی و ایزولاسیون استخر چطور انجام می‌شود و چه اهمیتی دارد؟

در این مقاله سعی بر این داریم تا از ایزولاسیون استخر، روش‌ها و کاربردهای آن صحبت کنیم و همچنین بگوییم که چرا آ‌ب‌بندی این سازه تا این حد مهم و ضروری است. اما پیش از آن بهتر است کمی از خود استخر، ماهیت و ویژگی‌هایش حرف بزنیم.

استخر سازه‌ای مصنوعی است مانند یک مخزنِ روباز، که جهت ذخیره و نگهداری آب مورد استفاده قرار می‌گیرد. استخرها برای مصارف گوناگونی از جمله شنا، پرورش آبزیان، ذخیره‌ی آب کشاورزی، آب‌درمانی و … ساخته می‌شوند.

نکته‌ی مهم در ساخت استخرها این است که باید به گونه‌ای باشد که مانع از هدررفت آب شده و حجم آب داخلش تغییر نکند.

به همین دلیل است که استخرها نیاز به آب‌بندی و عایق‌بندی دارند. عایق‌‌بندی رطوبتی استخر از اهمیت بالایی برخوردار بوده و مانع از نشت آب به خارج می‌شود. این مهم توسط مواد و مصالح مناسب و نیز نیروی کار مجرب صورت می‌گیرد.

ایزولاسیون استخر

ایزولاسیون به معنای ایجاد لایه‌ای محافظ و عایقی رطوبتی بر روی سازه است تا از نفوذ آب و رطوبت به داخل سازه و یا بیرون از آن جلوگیری کند. ایجادِ این لایه‌ی محافظ با توجه به نوع سازه، مصالح تشکیل‌دهنده، محل قرارگیری آن و نیز شرایط اقلیمی انجام می‌گیرد. مصالحی که جهت عایق‌بندی استخر مورد استفاده قرار می‌گیرد با توجه به نوع کاربری استخر متفاوت خواهد بود. 

روش‌های ایزولاسیون استخر

برای آب‌بندی استخر با توجه به نوع کاربری استخر و سازه‌ی آن روش‌های متفاوتی وجود دارد. از جمله‌ی این روش‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

رزین آب بندی استخر، خمیر آب‌بندی استخر، عایق رطوبتی استخر با لاستیک مایع، آب‌بندی با چسب بتن، آب‌بندی با چسب نانو، آب‌بندی با چسب پلی‌اورتان، رنگ آب‌بندی استخر، استفاده از عایق الیاف‌دار RCI و MCI و استفاده از عایق ژئوممبران که در ادامه مختصرا هر کدام را بررسی و روش اجرای آ‌ن‌ها را بیان خواهیم کرد.

1.رزین آب‌بندی استخر

استفاده از رزین آب‌بندی جزء کاربردی‌ترین روش‌های ایزولاسیون استخر است. این رزین قابلیت آب‌بندی استخرهای بتنی و سیمانی را دارد. در این روش، رزین که عموما از نوع اکریلیک و پلیمر است با بتن و سیمان مخلوط شده و علاوه بر استحکام بتن و سیمان، موجب بالا رفتن تراکم مولکول‌های آن‌ها شده و امکان نفوذ آب را از بین می‌برد.

رزین آب‌بندی استخر به نسبت عیار بتن اختلاط گردیده و جزء اقتصادی ترین روش‌های عایق‌کاری می‌باشد. بیشترین مورد استفاده از این روش هنگام  بتن‌ریزی حجیم در ساخت استخر می‌باشد. اختلاط همگن و یکنواخت مواد رزین با کل سیمان و بتن در کیفیت نهایی کار بسیار موثر بوده و موجب ایزولاسیون کامل استخر می‌گردد. 

روش اجرای رزین آب‌بندی استخر

اجرای رزین آب‌بندی بسیار راحت بوده و باید دقت نمود سطح زیر کار کاملا تمیز باشد. برای نفوذ رزین به داخل سیمان، سطح باید کاملا خشک باشد زیرا نفوذ رزین به عمق سیمان موجب می‌شود ایزولاسیون استخر از لایه‌های زیرین شروع شود. پس از اجرای رزین ۴۸ ساعت زمان لازم است تا کاملا خشک شود که در این زمان باید از تردد بر روی سطح و یا مرطوب نمودن آن جلوگیری نمود. از جمله مزیت‌های این محصول امکان اختلاط آن با رنگ استخر می‌باشد. در صورتی‌که رزین آب‌بندی با رنگ استخری پایه آب مخلوط شده و به صورت ۳ لایه داخل استخر اجرا شود می‌توان انتظار داشت که استخر به طور کامل ایزوله شود.

مقاومت دمایی این محصول از ۴۰_ درجه تا ۱۲۰+ درجه غیرمستقیم بوده و برای انواع آب و هوا مناسب می‌باشد. انعطاف مناسب این رزین مانع از پارگی آن شده و نیز مانع از نفوذ آب می‌شود.

2.خمیر آب‌بندی استخر

یکی از روش‌های ایزولاسیون استخر استفاده از خمیر آب‌بندی است. در استخرهایی که فشار هیدروستاتیک زیاد است امکان ایجاد درز و ترک و تخریب عایق استخر وجود دارد. استفاده از خمیر آب‌بندی در پوشاندن این درز و ترک‌ها و عایق نمودن استخر موثر است. این خمیر از پودر پلیمری و رزین پلیمری بدست آمده و به رنگ خاکستری می‌باشد. پس از اجرای خمیر آب‌بندی  می‌توان آن را با رنگ استخر پوشش داد. این خمیر در حالت مرطوب استخر نیز قابل اجرا بوده و از این لحاظ یکی از بهترین مواد ایزولاسیون استخرها به شمار می‌رود.

اجرای خمیر آب‌بندی استخر

در این روش مایع رزین با پودر سیلیس و سیمان پلیمری مخلوط شده و برای قسمت‌هایی که نقص آب‌بندی دارند استفاده می‌شود. پس از تمیز نمودن سطح، این خمیر را به کمک کاردک روی ترک‌ها و درزها اجرا می‌کنند. برای جلوگیری از ایجاد ترک‌های بیشتر می‌توان پس از اجرای لایه‌ی اول خمیر، از یک لایه توری فایبرگلاس استفاده نمود و چند ساعت پس از خودگیری لایه‌ی اول، لایه‌ی دوم را اجرا نمود. میزان چسبندگی خمیر آب بندی استخر به سیمان زیرآیند حدود 4 مگا‌پاکسل می‌باشد.

3.عایق رطوبتی استخر با لاستیک مایع

لاستیک مایع یکی از انواع عایق‌های رطوبتی است که در سال‌های اخیر طرفداران بسیاری پیدا کرده است. این عایق به صورت مایع روی سطوح سیمانی و بتنی اجرا شده و پس از خشک شدن تبدیل به فیلم بسیار مقاوم با تحمل ویژه‌ی حرارتی و برودتی و نیز تحمل فشار هیدرولیکی بسیار بالا می‌باشد.

این عایق لاستیکی با قابلیت ارتجاع بسیار بالا می‌تواند با قدرت بیش از 8 مگا‌پاسکال به سطوح زیرآیند چسبیده و و آن‌ را ایزوله کند. آب‌بندی استخر با عایق لاستیک مایع بسیار مقرون به صرفه بوده و توسط افراد آماتور و غیر حرفه‌ای نیز قابل اجرا می‌باشد. ضخامت بالای این عایق، فشار هیدرولیکی را به خوبی تحمل نموده و در صورت تنش سازه می‌تواند همراه زیرآیند کشیده شده و بدون ترک خوردگی همچنان از سازه در مقابل نفوذ آب محافظت نماید. آب‌بندی بتن توسط عایق رطوبتی لاستیک مایع صرفه‌جویی در زمان و هزینه را نیز به دنبال داشته و در سریع ترین زمان ممکن قابل استفاده می باشد.

4.عایق‌بندی با چسب بتن

چسب بتن ، یکی از محصولات جانبی صنعت بتن به شمار می‌آید که کاربرد و خواص متنوعی در بتن دارد. از جمله خواص چسب بتن می‌توان به افزایش الاستیسیته، افزایش چسبندگی، عدم ترک‌خوردگی، کاهش نفوذ‌پذیری یا آب‌بندی، افزایش مقاومت خمشی و … اشاره کرد.

چسب بتن به تنهایی به عنوان عایق رطوبتی به کار نمی‌رود بلکه همراه با بتن و سیمان قابل اجرا می‌باشد. آب‌بندی استخر با چسب بتن فقط در ساخت استخرهای با بتن‌ریزی یک تکه قابل اجرا بوده و در صورت قطع عملیات بتن‌ریزی پروسه‌ی عایق‌کاری استخر تکمیل نخواهد شد.

استفاده از چسب بتن به صورت ترکیب با ملات پر‌سیمان و ریزدانه به صورت لایه‌ای پلاستر گونه روی دیواره‌های استخر اجرا می‌شود. در این سیستم باید نهایت دقت وجود داشته باشد تا از درزهای سرد و تخلخل اجتناب گردد. در صورتی‌که بدنه و سازه‌ی استخر از بلوک یا آجر باشد برای جلوگیری از ترک‌های ناشی از نشت آب‌گیری، بهتر است از الیاف پروپیلن یا توری فایبرگلاس یا رابیتس در لایه‌ی اجرایی استفاده شود.

اگر از الیاف استفاده می‌شود باید مقدارمصرف به 1.5 تا 2 کیلوگرم در مترمکعب محدود شده و اگر از توری فایبرگلاس استفاده می‌شود باید از نوع 45 تا 60 گرم انتخاب گردد.

5.عایق‌بندی با چسب نانو

این نوع چسب پلیمری که ساختار آن توسط پلیمرهای تقویت شده طراحی شده در مصارف کاشی کاری استخر، سرویس بهداشتی، سونا و جکوزی کاربرد دارد. با توجه به خاصیت چسبندگی بسیار بالایی که به علت وجود پلیمرهای پایه سیمانی دارد به سطوح مختلف چسبیده و به عنوان ملات آب‌بندی استخر نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

چسب نانو به علت ساختار منظم سیلیس‌های موجود می‌تواند فشارهای هیدرولیکی بسیار بالا را تحمل نماید. این چسب قابل ترمیم بوده و روش اجرای آن بسیار آسان می‌باشد. چسب آب بندی استخر به صورت مایع بوده و ظاهری شیری رنگ دارد که پس از مصرف کاملا بی‌رنگ می‌شود. چسب آب‌بند‌کننده‌ی استخر در برابر رطوبت، سرما و گرما (۶۰- تا ۹۸+ درجه سانتیگراد)، حریق، نور، آتش و ضربه کاملا مقاوم بوده و عمر آنها به اندازه‌ی عمر سیمان در ملات می‌باشد. در ساخت استخر می‌توان با اضافه نمودن مقداری از این چسب به ملات سیمانی، سطح زیرین را برای کاشی کاری استخر آماده نمود.

از ویژگی‌های این محصول می‌توان به قدرت چسبندگی بسیار زیاد، قابلیت اجرا بر روی سطوح عمودی و افقی، چسبندگی بسیار زیاد به سطح کاشی های قدیمی و سهولت در اجرا اشاره کرد.

6.عایق‌بندی با چسب پلی‌اورتان

چسب آب‌بندی پلی‌اورتان نوعی چسب درزگیر تک جزئی می‌باشد که از خصوصیات آن می‌توان به مقاومت کششی متوسط  و چسبندگی به سطوح مختلف مانند آجر، سرامیک، شیشه، چوب و ورق گالوانیزه اشاره نمود. 

اجرای عایق‌ۤبندی با چسب پلی‌اورتان

برای استفاده از چسب آب‌بندی استخر بايد توجه داشت سطح زير‌آيند كاملا خشک و بدون گرد و غبار و قطعات سست باشد. پس از اطمينان از خشک بودن كامل زير‌آيند، باید توسط برس سيمی  تمام نقاطی كه چسب آب‌بندی پلی‌اورتان روی آن اجرا مي‌شود را تميز نمود. سپس توسط فشار هوا و دستمال نم‌دار غبار روی سطوح را پاكسازی کرده و تا خشک شدن كامل سطح محل مورد نظر را از غبار و رطوبت محافظت نمود. پس از آن يک لايه چسب آب‌بندی استخر را با كاردک روی محل مورد نظر كشيده و اطمينان حاصل کرد كه مواد آب‌بندی وارد اعماق بافت ترک و سطح مورد نظر شده است. سپس سطح را توسط توری فايبرگلاس مسلح کرده و مجددا چسب را با كاردک روی آن اجرا نمود. بايد توجه داشت اجرای هر مرحله منوط به خشک شدن كامل سطح قبلی می‌باشد. زمان خشک شدن تابع شرايط محيطی و دمای زير‌آيند خواهد بود.

پس از خشک شدن لايه‌ی نهائی و اطمينان از پوشش كامل و عايق شدن محل مورد نظر می‌توان سطح را توسط مواد عايق‌كاری استخر پوشش داده و سپس رنگ استخر را اجرا کرد . بايد توجه داشت مواد عايق‌كاری استخر در قسمت ترميم شده حتی‌المقدور توسط توری فايبرگلاس مجددا مسلح گردد. اجرای رنگ استخر نيازی به توری فايبرگلاس نداشته و مستقيما می‌توان رنگ استخر را بدون هيچ‌گونه متريال تقويت‌كننده روی مواد آب‌بندی استخر اجرا نمود.

7.عایق‌بندی با عایق کو‌پلیمری MCI و عایق الیاف‌دار RCI

عایق نانوپلیمری MCI یک عایق رطوبتی دو‌جزیی است که می‌توان جهت ایزولاسیون استخر از آن استفاده نمود. عایق MCI شامل یک جزء پودری و جزء مایع بوده که پس از مخلوط نمودن دو جزء می‌توانید جهت آب بندی استخر و مخازن آب از آن استفاده نمود.

استفاده از نمونه الیافدار این عایق نانو با کد RCI با مقاومت کششی بهتر در برابر ریزترک‌های احتمالی در سطوح سیمانی و بتنی نیز در قسمت‌هایی که احتمال ایجاد ریزترک‌ها بیشتر باشد، توصیه می‌گردد. طبق مطالعات انجام شده پوشش­‌های آب­‌بند پایه پلیمری در مقایسه با سیستم‌های پایه قیری نظیر ایزوگام و قیرگونی دارای انعطاف­ پذیری بیشتر، الاستیسیته‌ی بهتر و طول عمر و مقاومت گرمایی بالاتری هستند. معمولا تمامی عایق‌های رطوبتی پلیمری چه عایق‌های تک جزیی بر پایه‌ی رزین و یا عایق‌های پلیمری پایه سیمانی به راحتی با ایجاد یک غشای آب‌بند، توانایی آب‌بندی تمام قسمت‌های سازه را دارند.

8.عایق‌بندی با ژئوممبران

 ژئوممبران‌ها غشاهای آب‌بند و غیر قابل نفوذ پلیمری بر پایه‌ی پلی‌اتیلن، پلی‌پروپیلت و PVC می‌باشند که در ضخامت‌های مختلف و با مقاومت‌های مکانیکی و ضریب انعطاف‌پذیری متغیر به صورت صاف و زبر تولید و ارائه می‌گردند.

کاربرد عایق ژئوممبران در ایزولاسیون استخرهای کشاورزی می‌باشد. استخر کشاورزی یک حوضچه‌ی بزرگ در داخل یا سطح زمین است که برای جمع آوری آب‌های فصلی ایجاد شده تا بتوان از این آب‌های ذخیره شده در فصول بی بارش و بی آب جهت مصارف کشاورزی و دامپروری و … استفاده نمود. ژئوممبران یک صفحه‌ی مسطح و نفوذ ناپذیر است که از مواد پلیمری با قابلیت تراوایی بسیار پایین ساخته شده که به عنوان یک عایق با دوام بالا عمل می‌کند. ژئوممبران‌ها از جمله پوشش‌های نفوذناپذیر و بسیار مقاوم در برابر عوامل شیمیایی خورنده هستند و برخلاف اکثر پوشش‌های صنعتی، جلبک و خزه توانایی رشد در سطح ژئوممبران‌ها را ندارند. همچنین این پوشش‌ها دارای انعطاف‌پذیری مطلوب در برابر تنش‌های وارده در اثر نیروهای استاتیکی، هیدرواستاتیکی و دینامیکی همچون زلزله، آب و نشست‌های نامتقارن می‌باشند. از مزایای ژئوممبران‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • با صرفه بودن
  • انعطاف پذیر بودن
  • قابلیت حمل و نصب آسان
  • بادوام بودن
  • عدم وجود مواد شیمیایی مضر برای آبزیان و گیاهان
  • قابلیت اجرا در طیف وسیعی از خاک‌ها
  • کارآمد و سبک بودن
اجرای عایق ژئوممبران

برای اجرای عایق‌ ژئوممبران ابتدا بستر استخر آماده سازی می‌شود. سپس ترانشه جهت جلوگیری از بادبردگی و پایین آمدن ورق به داخل استخر تعبیه شده و ورق‌های ژئوممبران‌ پهن می‌شود. ورق‌ها توسط دستگاه مخصوصی به هم جوش خورده و متصل می‌شوند. دستگاهی که جوش ورق توسط آن انجام می‌شود دستگاه جوش ورق پلی اتیلن (وج ولدر) نامیده می‌شود با اتوماسیون بالا لبه‌های پلی‌اتیلنی ورق‌های ژئوممبران جوش خورده و یک‌دست می‌شود.

در انتها و با توجه به مطالب ذکر شده می‌توان گفت عایق‌بندی استخر با توجه به نوع کاربری آن بسیار مهم بوده و در صورت اجرای صحیح و استفاده از مصالح استاندارد مانع از هدررفت آب خواهد شد.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *